Fragen en antwurden Ynformaasjegearkomste gaswinning en lândelgong

Dizze oanpak is in útdaging, om't it ferskate dissiplines en in lange keatling fan berekkeningen omfettet. Dêrtroch kin de beoardieling fan 'e skea net altyd wiidweidich dien wurde. Yn gefallen mei in trigger, lykas boaiemdelgong feroarsake troch gaswinning, sil lykwols rekken holden wurde mei de kontekst. Gaswinning is ommers in wichtige oarsaak fan boaiemdelgong, benammen yn gebieten lykas Grins en Tytsjerksteradiel. In wiidweidich ûndersyk liket dêrom needsaaklik.

Lândelgong feroarsake troch gaswinning beynfloedet it wetterpeil. Dit wurdt oantsjut as it 'relative grûnwetterpeil'. By lândelgong sakket it grûnwetter net mei de boaiem mei en komt dêrom tichter by it oerflak. Lândelgong is dus in kombinaasje fan faktoaren: Gaswinning feroarsaket lândelgong, wêrfan it effekt is dat it relative grûnwetterpeil feroaret.

De direkte skea feroarsake troch gaswinning sels is te ferwaarloazjen. Skea dy't ûntstiet yn 'e kontekst fan gaswinning wurdt faak yndirekt feroarsake. Dit bart meastal yn 'e ûndjippe ûndergrûn, bygelyks troch feroaringen yn grûnwetterpeilen of wetterbehear. Yn guon gefallen past it wetterskip wat resulteart yn in ferleegjen fan it wetterpeil. Dizze yndirekte effekten kinne liede ta skea, mar binne relatearre oan de boaiemdelgong feroarsake troch gaswinning.

De grutte fan in gasfjild beynfloedet yndie de relative ferpleatsingen (beweging) fan 'e grûn. Yn in grut gasfjild binne de ferskillen binnen de grûn lytser, wat betsjut dat de ferpleatsingen minder wichtich binne. Lytsere fjilden befetsje minder gas, wat resulteart yn boaiemdelgong. Omdat fjilden lykwols mear lokalisearre binne, kinne de relative ferpleatsingen yn dat spesifike gebiet relatyf grutter wêze. Al mei al bliuwt de ynfloed lykwols beheind.

Wiswier. Mei it each op de situaasje yn Grins begripe wy de soargen oer aktiviteiten yn 'e djippe ûndergrûn. Dêrom beoardielje wy elk inisjatyf yndividueel, op basis fan 'e spesifike omstannichheden. De hiele kontekst wurdt yn rekken brocht. De nedige ekspertize wurdt ynset om de ferwachte effekten sekuer yn kaart te bringen. De minister keurt in winningsplan allinnich goed as it echt feilich dien wurde kin.

Sjoch it antwurd op de folgjende fraach.

It is de ferantwurdlikens fan it Wetterskip om te bepalen hoe't it grûnwetterpeil beheard wurde moat. As it Wetterskip dit oars oanpakke wol, sille wy dêr rekken mei hâlde. Yn dat gefal moat opnij beoardiele wurde wat wol en net mooglik is. De adviseurs sille dan de effekten beoardielje, ynklusyf de ynfloed op it grûnwetterpeil. 

It ministearje hat hjirfoar in beoardielingskader opsteld.

Beoardielingskader foar winningsplannen

• Beoardieling basearre op de folgjende aspekten:
  • Pland behear fan 'e ûndergrûn.
  • De ferwachte grûndelgong.
  • It ferwachte seismyske risiko.
  • De mooglike gefolgen fan grûnferpleatsing foar minsken, gebouwen en ynfrastruktuer.
  • Der binne negative effekten op 'e natuer en it miljeu.
• Allinnich in fergunning/tastimming jaan as it feilich dien wurde kin.

Gjin risiko bestiet eins net. Wy kinne nea 100% feiligens garandearje. Jo nimme altyd safolle mooglik faktoaren yn rekken. As jo ​​wat dogge, is der altyd in mooglik effekt of gefolch. It is wichtich om te beskôgjen yn hokker risikokategory wat falt, bygelyks oft it risiko ferwaarloosber is of dat allinich kosmetyske skea te ferwachtsjen is.

Der kinne ferskate redenen wêze foar it wegerjen fan in fergunning. Ien foarbyld is as it seismyske risiko, lykas de kâns op ierdbevings, te heech wurdt. Dit is bygelyks de reden foar it net ferlienen fan in fergunning yn Grins.

By it beoardieljen fan de fergunningsoanfraach evaluearret it Ministearje allinnich de lândelgong dy't rûsd wurdt as gefolch fan gaswinning. Wy hâlde gjin rekken mei lândelgong feroarsake troch turfferdichting of oksidaasje. 

Boaiemferzakking troch turfferdichting of it ferleegjen fan wetterstannen troch wetterskippen , wêrby't turf oan loft bleatsteld wurdt en fierdere boaiemdelgong optreedt, falt bûten ús beoardieling. Wy rjochtsje ús allinnich op 'e effekten fan gaswinning.

Dit falt ûnder de ferantwurdlikens fan Vermilion. Sy binne ferantwurdlik foar it kompensearjen fan de kosten en skea feroarsake troch gaswinning. Yn Fryslân wurdt dit beoardiele troch de Kommisje foar Delgong troch Ierdgaswinning yn Fryslân.

Nederlân stribbet dernei om yn 2050 klimaatneutraal te wurden. Der sil in stadige oergong wêze fan fossile brânstoffen nei duorsume enerzjy. Op it stuit is der net genôch duorsume enerzjy beskikber. 80% fan 'e húshâldens brûkt noch ierdgas, lykas in grut part fan 'e Nederlânske yndustry. Troch gas te winnen yn Nederlân binne wy ​​minder ôfhinklik fan oare lannen. Derneist feroarsaket dit legere CO₂-útstjit by winning en transport as ymportearre gas.

Yn Nederlân wurdt gas wûn út sawat 200 gasfjilden. Dit draacht 30% by oan it nasjonale gasferbrûk. 

Yn Fryslân hawwe wy de Kommisje foar Delgong troch Ierdgaswinning yn Fryslân (CBAF), dêr't elke oerheidsynstânsje by oanslute kin. As maatregels nedich binne om't de gemeente, de wetterskip of as de provinsje reparaasjewurk útfiere moat en Vermilion de oarsaak of mei-oarsaak dêrfan is, kinne se in claim yntsjinje by de kommisje. De Kommisje jout dêrnei in bindend advys oer hokker diel fan 'e kosten troch de gaswinningsbedriuw droegen wurde moat. Dizze skea wurdt dan eins fergoede.

Mynboubedriuwen spylje gjin rol mear yn 'e skeaketen. Sawol Vermilion as NAM bliuwe bûten de skearegelingsproseduere oangeande yntsjinjen, taksearjen en ôfhanneljen. De ienige rol dy't se noch hawwe is as der in útspraak dien wurdt en de klager gelyk hat. Yn dat gefal moat Vermilion de skea fergoedzje, en Vermilion hat him dêrta ferplichte.

Vermilion is dwaande mei it tarieden fan in nij winningsplan foar in lyts fjild yn it gebiet dêr't wetterrelatearre problemen in rol spylje. Yntinsyf foarriedich oerlis hat plakfûn mei de wetterskip om krekt te sjen hoe't dat wurket. 

Dizze oerlis fûn lykwols plak foardat it Wetterskip it nije stânpunt ynnommen hie.

72 sint fan elke euro giet nei de minister fan Finânsjes (op it stuit noch wat mear, 82 sint, fanwegen de heffing yn ferbân mei de enerzjykrisis). Dus, in diel giet nei it gaswinningsbedriuw en in oar diel nei de oerheid , dêr't it úteinlik yn 'e algemiene fûnsen telâne komt en brûkt wurdt foar de begrutting fan Nederlân.

Wy binne op it stuit oan it sjen nei hoe't wy yn 'e takomst mei de mynbedriuwen omgean kinne mei de foardielen en lêsten.

Der binne 2 soarten basismjittingen:

1. Basismjittingen wiene lang foarskreaun yn it winningsplan, wêrby't Vermilion ferantwurdlik wie foar it útfieren fan basismjittingen op ferskate lokaasjes. It Ministearje is, mei op advys fan saakkundigen, opholden mei it opnimmen fan dizze betingst, om't yn gefal fan skea it kausale ferbân tusken de skea en de aktiviteit ek altyd oantoand wurde moat. Dizze rol leit no by de Mynbouskeakommisje of de CABF.
2. As Vermilion swiere transporten útfiere lit - lykas mei TID-200 - wurde trillingen fan frachtferkear yndie kontroleare, en wurde basismjittingen fan ynfrastruktuer en gebouwen noch altyd útfierd.

It is goed om te witten dat dit bestie. Jo kinne in moai oersjoch hawwe fan 'e skea no en earder, mar dit allinnich seit neat oer de oarsaken. Oft der no in nulmeting útfierd is of net, it is altyd wichtich om earst te ûndersykjen oft der wat yn 'e ûndergrûn bard is dat de mynskea ûntstean litten hat. As it mooglik is binnen de romme marzjes, litte wy saakkundigen elke barst sekuer ûndersykje.

In ekspert kin ek oantoane dat in ierdbeving (feroarsake troch mynbou) besteande skea fergrutte hat. As net fêststeld wurde kin dat de skea feroarsake is troch oare faktoaren en wy yn 'e boaiem waarnommen hawwe dat der wat mis wie (lykas in ierdbeving), falt de beslissing meastal yn it foardiel fan 'e klager.

Dat seit net folle. Yn fjouwer jier binne der 500 meldingen binnenkommen. Sawat 50 dêrfan hawwe betrekking op Ekehaar, Drinte. Dit is de earste kear dat de kommisje fêststeld hat dat skea feroarsake of fergrutte is troch in ierdbeving yn ferbân mei de mynbou yn oktober 2023. Dit hat yn 14 gefallen laat ta it takennen fan in kompensaasje, fariearjend tusken de 800 en 16.000 euro. Troch boaiemdelgong is der noch nearne (direkte) skea feroarsake troch de mynbou waarnommen.